Rol van de voeding en voedingssupplementen bij de behandeling van artritis: RA, axSpA en psoriatische artritis
Een groep uit Leuven (België) heeft in september 2025 in Frontiers in Medicine een overzichtsartikel gepubliceerd over de rol van de voeding en voedingssupplementen bij artritis: reumatoïde artritis (RA), axiale spondyloartritis (axSpA) en gewrichtspsoriasis (PsA). (1) In aanvulling op de behandeling zou de voeding heilzame effecten kunnen hebben, die eigenlijk nog niet goed zijn onderzocht.
In het voorwoord herinneren de auteurs eraan dat de prevalentie van chronische artritis wereldwijd aan het stijgen is. Dankzij de therapeutische aanwinsten van de laatste jaren beschikken we over een therapeutisch arsenaal, dat zijn werkzaamheid heeft bewezen. Er is echter maar weinig onderzoek gebeurd naar de rol van de voeding. RA, axSpA en psoriatische artritis worden nochtans alle drie gekenmerkt door een complexe pathogenese waarin genetische factoren, omgevingsfactoren en activering van het immuunsysteem meespelen. Wij weten, aldus de auteurs, dat de voeding via een effect op het intestinale microbioom, regeling van de ontstekingswegen en wijziging van het evenwicht tussen pro- en anti-inflammatoire cytokines invloed kan uitoefenen op de immuunrespons. In hun overzichtsartikel schetsen de auteurs een state of the art.1
De vorsers hebben in de gebruikelijke gegevensbanken (PubMed, Embase en Cochrane Library) gezocht naar gecontroleerde klinische studies die de invloed van de voeding/dieet of voedingssupplementen hebben onderzocht bij volwassen patiënten (≥ 18 jaar) met reumatoïde artritis (RA), axiale spondyloartritis (axSpA) of psoriatische artritis. Doel van het overzichtsartikel: de effecten van specifieke diëten, voedingssupplementen en probiotica beoordelen aan de hand van 3 grote criteria: verandering van de respons van het immuunsysteem, biomarkers van ontsteking en ziekteactiviteit. Van de 2250 artikels hebben ze er uiteindelijk 49 gehandhaafd voor hun overzichtsartikel.
Minder ziekteactiviteit, minder ontsteking
en betere levenskwaliteit
Een veganistische, een ontstekingsremmende en een mediterrane voeding blijken invloed te hebben op de ziekteactiviteit, de ontstekingsmarkers en de levenskwaliteit bij patiënten met reumatoïde artritis.
Er zijn maar weinig studies daarover uitgevoerd bij patiënten met een axiale spondyloartritis. Het is dan ook moeilijk uitspraken te doen over de effecten van een gegeven voeding. Verder onderzoek is wenselijk. Toediening van hoge doses polyonverzadigde vetzuren blijkt gunstige invloed te hebben op een axSpA en de ziekteactiviteit (BASDAI) significant te verlagen.
In een studie verlaagde een caloriearme voeding met extra polyonverzadigde omega 3-vetzuren de ziekteactiviteit bij patiënten met een psoriatische artritis.
Voedingssupplementen gericht op het intestinale microbioom (prebiotica, probiotica en synbiotica, een combinatie van pre- en probiotica) hadden wisselende effecten, die nog verder moeten worden onderzocht. Bij axSpA hadden synbiotica een duidelijk immunomodulerend effect (met o.a. een daling van de IL-17-spiegel). Probiotica hadden geen significant effect op de ziekteactiviteit en de levenskwaliteit.
Bij de 3 ziektes hadden voedingssupplementen zoals polyonverzadigde vetzuren, vitamine D, granaatappelextract en gember significante ontstekingsremmende en immunomodulerende effecten.
De auteurs concluderen dan ook een voedingsinterventie en voedingssupplementen nuttig zouden kunnen zijn bij de behandeling van chronische artritis en pleiten voor verder onderzoek.
Bron:
- Van den Bruel K, Kulyk M, Neerinckx B, et coll. Nutrition and diet in rheumatoid arthritis, axial spondyloarthritis, and psoriatic arthritis: a systematic review. Front Med (Lausanne). 2025 Sep. https://doi.org/10.3389/fmed.2025.1655165
