Chronische inflammatoire darmaandoeningen: impact op het mentale welzijn
Volgens een recente Britse studie bestaat er een correlatie tussen psychische distress en de ziekteactiviteit bij patiënten met een chronische inflammatoire darmaandoening en correleert psychische distress met een hogere ziekteactiviteit.(1) Moeten we meer rekening houden met het mentale welzijn van patiënten met een chronische inflammatoire darmaandoening om betere klinische resultaten te verkrijgen? Dat is alvast de conclusie van een andere Britse studie, die in december 2025 is gepubliceerd.(2)
Vorsers uit Londen (Verenigd Koninkrijk) hebben de bidirectionele link onderzocht tussen psychisch lijden en ziekteactiviteit bij chronische inflammatoire darmaandoeningen evenals de impact van gezondheidsgedragingen op die relatie en de eventuele voorspellende waarde van psychische distress. De studie is ook in december 2025 online gepubliceerd in Brain, Behavior, and Immunity - Health (BBI - Health).(1)
De auteurs herinneren er eerst aan dat immense vooruitgang is geboekt bij de behandeling van de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa dankzij biologische geneesmiddelen. Anderzijds is in meerdere studies vastgesteld dat een aantal patiënten ondanks die behandelingen nog altijd invaliderende symptomen en een minder goede levenskwaliteit vertoont. Psychische distress blijkt daarbij een belangrijke rol te spelen. Daarom is het interessant de link tussen psychische distress en de ziekteactiviteit te evalueren.
De vorsers hebben daarvoor een prospectief, longitudinaal onlinecohortonderzoek uitgevoerd gedurende 12 maanden met controles om de 6 maanden (bij inclusie in de studie, na 6 maanden en na 1 jaar).
In het totaal ging het om 157 patiënten van wie gegevens over psychische distress, het gezondheidsgedrag, de ziekteactiviteit (zoals aangegeven door de patiënten zelf), het gebruik van zorg en verschillende klinische parameters (fecaal calprotectinegehalte ….) beschikbaar waren en die werden gerekruteerd tussen mei 2023 en januari 2024. Het ging om volwassenen (gemiddelde leeftijd: 35,5 jaar, spreiding 18-76 jaar), overwegend vrouwen (73,9%). Meer dan de helft van de patiënten was bij inclusie in de studie in biochemische remissie (fecaal calprotectinegehalte < 100 μg/g).
Psychische distress voorspelt de ziekteactiviteit
Psychische distress bij inclusie in de studie correleerde met een hogere door de patiënten zelf gerapporteerde ziekteactiviteit na 6 maanden (β = 0,16, p= 0,03), maar niet met het fecaal calprotectinegehalte. Een slechte kwaliteit van de slaap is de belangrijkste factor gebleken: goed voor 55% van het effect van psychische distress op de latere ziekteactiviteit (β = 0,09, p = 0,04). Psychische distress, de mate van ontsteking (fecaal calprotectinegehalte) en de door de patiënten zelf gerapporteerde ziekteactiviteit correleerden met de latere nood aan zorg (in de eerste en de tweede lijn) en de impact van de ziekte (frequentie en ernst van de exacerbaties, absenteïsme en verlies van productiviteit).
Inwerken op het mentale welzijn?
Een Britse studie (Southampton en Glasgow), die in december 2025 is verschenen in Pharmacological Research, heeft de darm-breinas bij chronische inflammatoire darmaandoeningen tegen het licht gehouden en het mogelijke nut van de serotoninerge wegen bij de behandeling van chronische inflammatoire darmaandoeningen geëvalueerd.
Wereldwijd lijden 6,8 miljoen mensen in de wereld aan de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa. Die ziektes vormen een alsmaar zwaardere belasting voor de gezondheidszorgstelsels. De auteurs herinneren vervolgens aan de rol van de darm-breinas en de bidirectionele relatie tussen neuronale, hormonale, metabole, immunologische en microbiële signalisatie.
Ze hebben vooral gekeken naar de immunomodulatie van de serotoninerge signalisatie en de werkingsmechanismen van psychotrope farmaca en vooral dan van antidepressiva.
Samengevat, de bidirectionele communicatie tussen de darmen en de hersenen werkt een dysbiose, neuro-ontsteking en serotoninerge ontregeling in de hand, wat bijdraagt tot de pathogenese van chronische inflammatoire darmaandoeningen.
De auteurs pleiten voor nieuw onderzoek dat specifiek gericht is op chronische inflammatoire darmaandoeningen en stellen dat, te oordelen naar de beschikbare bewijzen, de serotoninerge signalisatie een interessante nieuwe therapeutische target zou kunnen worden bij de behandeling van chronische inflammatoire darmaandoeningen.
Bronnen:
- Natasha Seaton, Joanna L. Hudson, Valeria Mondelli, et coll. Psychological distress predicts disease activity in inflammatory bowel disease: Results from the mind-body IBD longitudinal study, Brain, Behavior, & Immunity - Health, Volume 51, 2026, 101147, ISSN 2666-3546, https://doi.org/10.1016/j.bbih.2025.101147
- Sara Ibgui, Daisy Lints, Simon Milling, From the gut to the brain: Potential novel avenues for IBD treatment via serotonergic pathways, Pharmacological Research, Volume 222, 2025, 108059, ISSN 1043-6618, https://doi.org/10.1016/j.phrs.2025.108059
From the gut to the brain: Potential novel avenues for IBD treatment via serotonergic pathways
