Hoe een verschrikkelijk fel gekruide chips iemand fataal werd

De verpakking in de vorm van een doodskist was al niet bepaald van goede smaak. Er zit één enkel tortillachipje in, beschermd door een hermetisch gesloten wikkel, en boodschappen om gebruikers te waarschuwen. De chips wordt gepresenteerd als de meest pikante die er is, maar het gebruikte mengsel is niet berekend, hoewel bekend is dat twee van de hoofdbestanddelen respectievelijk 1,7 miljoen en 1,4 miljoen op de schaal van Scoville staan, die gewoonlijk wordt gebruikt om de sterkte van pepers te meten. De uitdaging is om de chips in te slikken met vrienden of voor de camera en de gevolgen te observeren. Het zal u niet verbazen dat het brandt, dat het doet schreeuwen en dat het zin geeft om al het water in de wereld te drinken, ook al verzacht water het gevoel niet. Moest er geen tiener in Massachusetts zijn gestorven nadat hij de beroemde uitdaging was aangegaan, zou het gewoon dom en kinderachtig zijn. De oorzaak was ongetwijfeld het hoge capsaïcinegehalte, de molecule die verantwoordelijk is voor de pittigheid.

 

 

Hoe kan een chipje dodelijk worden? We spraken met dr. Sophie Vieujean, arts-onderzoeker en kliniekhoofd gastro-enterologie in het CHU de Liège.

 

Er wordt momenteel een autopsie uitgevoerd om de doodsoorzaak vast te stellen. Afhankelijk van de hoeveelheid waaraan mensen worden blootgesteld, kan capsaïcine verschillende gezondheidsproblemen veroorzaken, waaronder lokale problemen, irritatie en een intens branderig gevoel, maar ook meer systemische problemen, zoals ademhalingsproblemen, allergische reacties, schade aan de slokdarm en maag, pijn op de borst en hartkloppingen, en soms zelfs hartaanvallen. De tiener stierf enkele uren na consumptie, en het is daarom mogelijk - hoewel dit nog bevestigd moet worden door de resultaten van de autopsie - dat er eerder een hartmechanisme bij betrokken was (dat in een later stadium zou zijn opgetreden, na resorptie van de maag). Een allergische reactie die tot de dood leidt (zoals de beruchte "anafylactische shock") treedt namelijk meestal onmiddellijk op.

 

Is het dan noodzakelijkerwijs gekoppeld aan een aangeboren probleem waar hij zich niet van bewust was, en dat werd veroorzaakt door het innemen van dit product?

 

Dit kan niet formeel worden vastgesteld. Het hangt af van de exacte hoeveelheid capsaïcine in de chips. Hij kan een reeds bestaand hartprobleem hebben gehad, wat kan hebben bijgedragen aan het fenomeen, maar dit kan gebeuren met een gezond hart als de hoeveelheid capsaïcine extreem is. Deze inname van capsaïcine kan zelfs zonder medische aanleg leiden tot hartproblemen. 

 

Kan de sensatie van bepaalde capsaïcinerijke producten per individu sterk verschillen? Zijn er genetische predisposities in verschillende delen van de wereld, of is er een gewenningsmechanisme?

 

Precies. Het is de capsaïcine in het voedsel die zorgt voor die sensatie van hitte of kruidigheid, die na inname in de mond en keel wordt gevoeld. Er is een individuele subjectiviteit, die vooral samenhangt met de gewoonte om pepers te eten, en studies tonen aan dat dat voornamelijk de persoonlijke gevoeligheid beïnvloedt, zelfs al vóór de geboorte. Als een kind een moeder heeft die regelmatig dit soort voedsel at toen ze zwanger was, is de kans groter dat het kind gewoonten en een bepaalde weerstand overneemt. Dezelfde peper kan daarom pittig lijken voor iemand die er niet veel van eet, maar mild voor iemand die hem regelmatiger of van kinds af aan heeft gegeten. Regelmatige consumptie van pepers verhoogt de weerstand tegen het meest pikante voedsel. In landen waar pepers een centrale rol spelen in het dieet, zoals India of Mexico, is de sensatie die geassocieerd wordt met het eten van pepers niet hetzelfde. Genetica speelt ook een rol. Met name het egr1-gen, dat overgeërfd wordt en geassocieerd is met de smaakgebieden van de hersenen, zou een overheersende rol kunnen spelen bij de sensatie die ervaren wordt bij het eten van kruiden.

 

Hoe wordt de schaal van Scoville gemeten?

 

Dat is een schaal om de intensiteit van pepers te meten. Hoe hoger de Scoville-score, gemeten in SHU (Scoville heat units), hoe meer pikant en irriterend de smaak. Capsaïcine is een van de vele moleculen die verantwoordelijk zijn voor de sterkte van pepers. Om zijn schaal op te stellen, bereidde Wilbur Scoville een oplossing van verse pepers volledig gepureerd met suikerwater. Deze oplossing werd over het algemeen door vijf personen getest, en zolang het branderige gevoel aanhield, verhoogde hij de verdunning. Als het branderige gevoel verdween, werd de waarde van de verdunning gebruikt als maat voor de sterkte van de peper. Een milde peper bijvoorbeeld, die geen capsaïcine bevat, had een graad nul, wat betekent dat er zelfs zonder verdunning geen branderig gevoel waarneembaar was (dit is het geval bij gewone paprika's). Omgekeerd betekent een niveau van 300.000 voor de sterkste pepers dat hun extract 300.000 keer verdund moet worden voordat de capsaïcine niet meer detecteerbaar is. Andere voorbeelden zijn de piment d'Espelette, die tussen de 1.000 en 3.000 zit, en Tabasco, dat tussen de 2.500 en 5.000 zit. De pepers die te vinden zijn in het soort chips die in bovenstaand geval wordt genoemd, met name de pepers die door Paqui op de markt worden gebracht, zijn de California Reaper peper, die 2,2 miljoen hitte-eenheden op de schaal van Scoville heeft, en de Naga Reaper peper, die 1,4 miljoen hitte-eenheden heeft. Tegenwoordig gebruikt men geen menselijke testen meer, omdat die onnauwkeurig zijn. De onnauwkeurigheid wordt nog verergerd door het feit dat de sterkte van pepers van dezelfde variëteit sterk kan variëren, afhankelijk van de hoeveelheid zonneschijn en zelfs het terroir. Daarom wordt tegenwoordig vloeistofchromatografie gebruikt om het capsaïcinegehalte van een chilipepersoort te meten.

 

Er van afblijven is natuurlijk het beste, maar zijn er tests om te weten welke hoeveelheid product men niet mag overschrijden uit veiligheid?

 

Voor zover ik weet, is er geen manier om van tevoren te weten of u dit soort uitdagingen (met alle bijbehorende risico's) aankunt. Uiteraard kunt u wennen aan het eten van pepers door met de mildste te beginnen en de pittigheid geleidelijk op te voeren. In ieder geval is het een heel slecht idee om een peper te gebruiken als een maat voor kracht of robuustheid om uzelf met anderen te vergelijken, gezien de risico's die eraan verbonden zijn.

 

Komt dit soort dieetuitdagingen (kaneelpoeder inslikken, een lepel proteïnepoeder doorslikken) steeds vaker voor op spoedgevallendiensten van ziekenhuizen? Wat is uw mening over dit soort ontwikkelingen?

 

Dit soort gevaarlijke uitdagingen heeft altijd bestaan, vooral op speelplaatsen. Het sjaalspel houdt bijvoorbeeld in om de adem in te houden totdat je het bewustzijn verliest. Het kan alleen gespeeld worden door een touwtje om de nek te binden, of in een groep door een vriend te vragen om op de slagaders te drukken. Of het spel bekend in het Frans als "le petit pont massacreur" (de vernietigende trap tussen de benen), dat in groepen op speelplaatsen wordt gespeeld. Dit is afgeleid van voetbal en houdt in dat er geprobeerd wordt om de bal tussen de benen van een van de andere spelers te schieten, die dan het doelwit wordt van agressie door de rest van de groep. Er zijn verschillende redenen waarom jongeren aan dit soort uitdagingen willen meedoen, zoals een voorliefde voor risico's, een gevoel erbij te horen, een verlangen om te socialiseren of om hun grenzen te testen. Sociale netwerken hebben het fenomeen versterkt, omdat de uitdaging breder dan ooit gedeeld en getoond kan worden, en er is een zeer sterk gemeenschapseffect, vooral op TikTok. Dit soort uitdagingen wordt ook vaak op een speelse manier gepresenteerd, waardoor niet alle jongeren zich bewust zijn van de gevaren van dit soort spelletjes. Het is daarom een goed idee voor ouders om zich bewust te zijn van de gevaren van dit soort uitdagingen en om hun kinderen hierover voor te lichten.  

 

 

Nota bene. Een andere vraag is waarom alleen mensen last lijken te hebben van de inname van deze pepers en niet de vogels, die er dol op zijn? Eén hypothese verklaart waarom: vogels hebben geen capsaïcine-receptoren (en kunnen dus de heetheid van de peperzaden niet voelen), en geen maaltanden. Zo komen de zaden heel in de darmen van de vogels terecht en worden ze afgezet in de stikstofrijke fecesafzettingen onder de takken waar ze op zitten. Zo verspreiden pepers zich op natuurlijke wijze. Het is een coöperatieve relatie met de vogels, maar capsaïcine is een beschermingsmaatregel tegen ons zoogdieren met maaltanden. Wij hebben capsaïcine-receptoren. En vogels niet.