Prostaatkanker: zijn omega-3’s gelinkt aan een verminderde progressie?
Bij mannen die actief worden opgevolgd voor laaggradige prostaatkanker, zou extra omega-3, onder andere via visoliesupplementen, de agressiviteit van de kanker kunnen verminderen. Dat suggereert een Amerikaanse studie gepubliceerd in het Journal of Clinical Oncology.
Actieve opvolging wordt aangeboden aan mannen met gelokaliseerde prostaatkanker met als doel een radicale behandeling en de vele ongewenste effecten ervan te vermijden of uit te stellen. Het omvat herhaalde PSA-testen (Prostaat-Specifiek Antigeen), MRI-scans en biopsieën om de noodzaak van prostatectomie of radiotherapie te beoordelen, wat bij ongeveer 50% van de mannen die actieve opvolging ondergaan binnen vijf jaar na de diagnose gebeurt.
Verschillende onderzoeken hebben nagegaan of de progressie van kanker kan vertraagd worden door middel van voedingsinterventies. Tot nu toe zonder veel succes: in de MEAL-studie zorgde een verhoogde consumptie van groenten niet voor een lager risico op progressie bij mannen die onder actieve opvolging stonden (1). Ook in de Amerikaanse CANARY-studie werd geen significant effect van voeding gevonden, zelfs niet bij patiënten die het mediterrane dieet zo goed mogelijk volgden (2).
Andere studies suggereren dat omega-3 een gunstig effect kunnen hebben. Bij dieren is een verhoogde inname van omega-3, ten koste van omega-6, gelinkt aan een verminderde progressie van prostaatkanker. Bij mannen onder actieve opvolging lijken hoge niveaus van eicosapentaeenzuur (EPA) in prostaatweefsel ook gunstig te zijn (3). Tot slot werd bij patiënten die een totale prostatectomie ondergaan (d.w.z. in een vergevorderd stadium) een dieet rijk aan omega-3, in combinatie met visoliesupplementen, geassocieerd met een verminderde proliferatie van de kanker (4).
Het team van Susan Henning, uroloog aan de David Geffen School of Medicine (Los Angeles, Californië), probeerde die laatste bevinding te reproduceren in de fase 2-studie CAPFISH-3 bij 100 patiënten onder actieve opvolging (5). De 50 mannen in de interventiegroep kregen voedingsadvies gericht op het verhogen van hun inname van omega-3 (vette vis) en het verlagen van hun inname van omega-6 (gefrituurde en ultrabewerkte producten), naast visoliesupplementen. Deelnemers in de controlegroep kregen noch voedingsadvies, noch supplementen.
Na een jaar vertoonden de biopsies van patiënten in de interventiegroep een afname van 15% (vergeleken met een eerdere biopsie bij inclusie) voor Ki-67, een merker van celproliferatie, die geassocieerd is met het risico op progressie, metastase en overlijden. Daarentegen steeg deze index met 24% in de controlegroep.
Ondanks dit positieve resultaat op het primaire eindpunt van de studie, vonden de onderzoekers geen enkel verschil voor andere merkers van de agressiviteit van de kanker, zoals de graad, de tumorgrootte of het PSA-niveau. Volgens het team "had deze studie niet genoeg statistische power om verschillen in deze secundaire eindpunten te detecteren. Fase 3-studies op langere termijn zullen nodig zijn om de effecten van deze interventie beter te verduidelijken". Een andere limitatie was de korte duur van de studie, die waarschijnlijk onvoldoende was voor traag evoluerende kankers.
Het klinische voordeel van omega-3 op de progressie van prostaatkanker moet nog worden bepaald. Vooral omdat de effecten van de interventie veel verder gingen dan omega-3 en omega-6, zoals beschreven in een editoriaal artikel in dezelfde editie van het JCO (6). In de studie leidde het voedingsadvies ook tot een verlaging van de totale calorie-inname en van de consumptie van verzadigde vetten, maar ook van de eiwit- en koolhydraatinname. Dat maakt het moeilijk om de verlaging van Ki-67 alleen toe te schrijven aan onverzadigde vetzuren.
Bronnen:
-
Effect of a behavioral intervention to increase vegetable consumption on cancer progression among men with early-stage prostate cancer: the MEAL randomized clinical trial, Kellogg Parsons et al.,
JAMA. 2020 Jan 14;323(2):140-148. doi: 10.1001/jama.2019.20207 - Dietary patterns and risk of Gleason grade progression among men on active surveillance for prostate cancer: results from the Canary prostate active surveillance study, Schenk et al., Nutr Cancer. 2023;75(2):618-626. doi: 10.1080/01635581.2022.2143537
- Omega-3 fatty acids survey in men under active surveillance for prostate cancer: from intake to prostate tissue level, Moussa et al., Nutrients. 2019 Jul 16;11(7):1616. doi: 10.3390/nu11071616
- Phase II prospective randomized trial of a low-fat diet with fish oil supplementation in men undergoing radical prostatectomy, Aronson et al., Cancer Prev Res (Phila). 2011 Dec;4(12):2062-71. doi: 10.1158/1940-6207.CAPR-11-0298
- High omega-3, low omega-6 diet with fish oil for men with prostate cancer on active surveillance: the CAPFISH-3 randomized clinical trial, Aronson et al., J Clin Oncol. 2024 Dec 13:JCO2400608. doi: 10.1200/JCO.24.00608
- Promises and challenges of dietary intervention in patients with prostate cancer: lessons learned from the CAPFISH-3 trial, Dizman et al., J Clin Oncol. 2024 Dec 13:JCO2402444. doi: 10.1200/JCO-24-02444
Dietary Patterns and Risk of Gleason Grade Progression among Men on Active Surveillance for Prostate Cancer: Results from the Canary Prostate Active Surveillance Study
Omega-3 Fatty Acids Survey in Men under Active Surveillance for Prostate Cancer: from Intake to Prostate Tissue Level
Phase II prospective randomized trial of a low-fat diet with fish oil supplementation in men undergoing radical prostatectomy
High Omega-3, Low Omega-6 Diet With Fish Oil for Men With Prostate Cancer on Active Surveillance: The CAPFISH-3 Randomized Clinical Trial
Promises and Challenges of Dietary Intervention in Patients With Prostate Cancer: Lessons Learned From the CAPFISH-3 Trial
