Gaat vitamine D in hoge dosering multipele sclerose tegen?
Volgens een Franse studie, die is gepubliceerd in de Journal of the American Medical Association (JAMA), zou vitamine D in hoge dosering de ziekteactiviteit bij patiënten met multipele sclerose kunnen verminderen.
"Bij patiënten met multipele sclerose correleert een laag vitamine D-gehalte met een hoger risico op relapsen, optreden van nieuwe letsels bij MRI (beeldvorming door magnetische kernspintomografie) en handicap", aldus prof. Eric Thouvenot, diensthoofd neurologie aan het CHU van Nîmes, et coll. (1) (2). Vandaar het idee om het effect van vitamine D in hoge dosering bij patiënten met multipele sclerose te evalueren. Multipele sclerose is een auto-immuunziekte en vitamine D speelt een belangrijke rol in de immuniteit.
In de studies met vitamine D bij multipele sclerose tot nog toe is geen positief effect vastgesteld op de primaire eindpunten zoals de ziekteactiviteit na 48 weken behandeling en de relapsfrequentie na 96 weken. In meerdere studies zijn wel positieve effecten op secundaire eindpunten vastgesteld met vitamine D-supplementen, meer bepaald minder nieuwe letsels bij MRI en minder handicap 3) (4).
Eric Thouvenot et coll. hebben een studie uitgevoerd in 36 Franse centra bij patiënten met een multipele sclerose in een vroeg stadium, meer bepaald patiënten met een klinisch geïsoleerd syndroom (CIS) typisch voor MS (5). Klinisch geïsoleerd syndroom is de term die wordt gebruikt om een eerste episode van neurologische symptomen (bv. neuritis optica, dwarse myelitis of hersenstamaantasting) te beschrijven die minstens 24 uur duurt en niet veroorzaakt wordt iets anders zoals koorts of een infectie. Een CIS evolueert evenwel niet altijd naar MS.
De studie is uitgevoerd bij 303 patiënten die na optreden van een klinisch geïsoleerd syndroom vitamine D in hoge dosering (100 000 IE om de twee weken) hebben gekregen gedurende een mediaan van 60 dagen. Na een follow-up van 24 maanden bedroeg het aantal patiënten met klinische of radiologische ziekteactiviteit 60,3% in de vitamine D-groep en 74,1% in de placebogroep, dus een daling van het risico met 34%. De mediane tijd tot actief worden van de ziekte bedroeg respectievelijk 432 en 224 dagen. Het aantal patiënten dat moest worden behandeld om één geval van progressie naar MS te voorkomen (NNT, number needed to treat), bedroeg 7,2.
Factoren die een goede respons op de behandeling met vitamine D voorspelden, waren afwezigheid van ruggenmergletsels op het ogenblik van de diagnose, vitamine D-insufficiëntie bij inclusie in de studie en een body mass index beneden de afkapwaarde van overgewicht. "Vitamine D was echter even effectief bij de patiënten met een klinisch geïsoleerd sndroom met of zonder neuritis optica. Dat wijst erop dat alle patiënten met vitamine D zouden kunnen worden behandeld, ongeacht het fenotype", commentariëren de vorsers.
"Gezien het lage risico op bijwerkingen en de bemoedigende gegevens over de werkzaamheid van vitamine D in deze studie is zeker verder onderzoek wenselijk om het nut van vitamine D als add-ontherapie te bevestigen en de risico-batenverhouding van de bestaande behandelingen te verbeteren", zowel bij patiënten met een klinisch geïsoleerd syndroom als bij patiënten die voldoen aan de diagnostische criteria van relapsing remitting multipele sclerose, voegen ze eraan toe.
Bronnen:
- Higher 25-hydroxyvitamin D is associated with lower relapse risk in multiple sclerosis, Simpson Jr et al., Ann Neurol. 2010 Aug;68(2):193-203. doi: 10.1002/ana.22043
- Vitamin D is associated with degree of disability in patients with fully ambulatory relapsing-remitting multiple sclerosis, Thouvenot et al., Eur J Neurol. 2015 Mar;22(3):564-9. doi: 10.1111/ene.12617
- Randomized trial of daily high-dose vitamin D3 in patients with RRMS receiving subcutaneous interferon β-1a, Hupperts et al., Neurology. 2019 Nov 12;93(20):e1906-e1916. doi: 10.1212/WNL.0000000000008445
- Cholecalciferol in relapsing-remitting MS: a randomized clinical trial (CHOLINE), Camu et al., Neurol Neuroimmunol Neuroinflamm. 2019 Aug 6;6(5):e597. doi: 10.1212/NXI.0000000000000597
- High-dose vitamin D in clinically isolated syndrome typical of multiple sclerosis: the D-Lay MS randomized clinical trial, Thouvenot et al., JAMA. 2025 Mar 10:e251604. doi: 10.1001/jama.2025.1604
Vitamin D is associated with degree of disability in patients with fully ambulatory relapsing-remitting multiple sclerosis
Randomized trial of daily high-dose vitamin D3 in patients with RRMS receiving subcutaneous interferon β-1a
Cholecalciferol in relapsing-remitting MS: A randomized clinical trial (CHOLINE)
High-Dose Vitamin D in Clinically Isolated Syndrome Typical of Multiple Sclerosis: The D-Lay MS Randomized Clinical Trial
