Veganistische voeding: tekorten aan essentiële aminozuren, zelfs bij voldoende eiwitinname
Bij mensen die een veganistisch dieet volgen, vertonen zelfs zij die voldoende eiwitten consumeren, tekorten aan bepaalde essentiële aminozuren — met name leucine en lysine — zo blijkt uit een Nieuw-Zeelandse studie die gepubliceerd werd in het tijdschrift PLoS ONE.
Hoewel vleesloze diëten, zoals het vegetarisch en veganistisch dieet, in veel opzichten voordelen bieden — met name voor de gezondheid en het milieu — brengen ze ook risico's met zich mee op het vlak van tekorten aan diverse vitaminen en mineralen Daarbij gaat het onder meer om ijzer, jodium, vitamine B12 en vitamine D.
Wat eiwitten betreft, zijn deze van nature aanwezig in sommige plantaardige voedingsmiddelen, zoals peulvruchten en soja, die dan ook vaak worden geconsumeerd door veganisten om voldoende eiwitinname te garanderen. Toch lijken deze plantaardige eiwitten niet volledig gelijkwaardig te zijn aan die van dierlijke oorsprong, bevestigt een studie gepubliceerd in PLoS ONE van het Nieuw-Zeelandse team rond Warren McNabb van het Riddet Institute (Palmerston North, Nieuw-Zeeland), het voornaamste Nieuw-Zeelandse onderzoekscentrum op het gebied van voeding.
De onderzoekers analyseerden gedurende vier dagen de eetgewoonten van 193 Nieuw-Zeelandse veganisten (1). Op het eerste gezicht werd de eiwitinname als voldoende beschouwd voor de meeste deelnemers: meer dan 90% voldeed aan de geschatte gemiddelde eiwitbehoefte van de algemene bevolking. Wanneer men echter rekening hield met de verteerbaarheid van de voedingsmiddelen — die bij plantaardige producten lager ligt —, daalden deze cijfers: slechts 78,8% van de mannen en 73% van de vrouwen haalden dan nog een voldoende eiwitinname.
De situatie bleek echter het meest problematisch op het vlak van essentiële aminozuren — dat zijn aminozuren die het menselijk lichaam niet zelf kan aanmaken en die dus noodzakelijk via de voeding moeten worden opgenomen. Wanneer de onderzoekers rekening hielden met de verteerbaarheid van de geconsumeerde voeding, bleek slechts 50% van de deelnemers voldoende leucine en lysine binnen te krijgen, twee essentiële aminozuren. Deze tekorten kwamen vaker voor bij personen met een hogere body mass index (BMI).
"Onder de veganisten die voldoende eiwitten consumeerden, behaalde slechts 55,6% ook voldoende niveaus van alle essentiële aminozuren. Dit bevestigt dat de eiwitkwaliteit niet altijd gegarandeerd is, zelfs wanneer de eiwitinname voldoende lijkt," aldus de auteurs.
"Het veganistische dieet is de meest restrictieve vorm van vleesloze voeding. Voor een kwalitatieve eiwitinname volstaat het niet om enkel genoeg eiwitten te eten. Het komt er ook op aan om een goed evenwicht tussen verschillende voedingsmiddelen te vinden, zodat alle noodzakelijke aminozuren in voldoende hoeveelheden worden opgenomen. Langdurige tekorten aan deze onmisbare nutriënten kunnen schadelijk zijn, vooral voor het behoud van de spierfunctie, in het bijzonder bij kwetsbare personen," voegen ze eraan toe.
Volgens het onderzoeksteam zou het nuttiger kunnen zijn om, ter aanvulling van deze tekorten, de consumptie van peulvruchten, noten en zaden te verhogen — voedingsmiddelen die rijker zijn aan essentiële aminozuren dan granen. "Een dieet dat uitsluitend uit plantaardige voedingsmiddelen bestaat [zoals bij veganisten, die ook zuivel, eieren, honing… uitsluiten], zou een verhoging van de aanbevolen eiwitinname kunnen vereisen om aan de metabole behoeften te voldoen," besluiten ze.
Bron:
- Evaluation of protein intake and protein quality in New Zealand vegans, Soh et al., PLoS One. 2025 Apr 16;20(4):e0314889. doi: 10.1371/journal.pone.0314889
