Borstkanker: de voordelen van omega-3 voor de levenskwaliteit
Bepaalde voedingssupplementen, in het bijzonder op basis van omega-3, zouden mogelijk interessant kunnen zijn om de levenskwaliteit te verbeteren van vrouwen die worden behandeld voor borstkanker, en om de nevenwerkingen van kankertherapieën te verzachten. Dat blijkt uit een meta-analyse die werd gepubliceerd in het tijdschrift Nutrients.
De behandeling van borstkanker heeft de voorbije decennia aanzienlijke vooruitgang geboekt, zowel op het vlak van chirurgie, chemotherapie en radiotherapie, als recentelijk met gerichte therapieën. Toch "gaan deze behandelingen vaak gepaard met belastende nevenwerkingen, zoals vermoeidheid, misselijkheid, immunosuppressie en langdurige complicaties", die de levenskwaliteit ernstig kunnen aantasten, aldus het team van Giuseppe Di Lorenzo, oncoloog in het ziekenhuis van Salerno (Italië).
Voedingssupplementen op basis van vitaminen, mineralen of planten zouden deze nevenwerkingen mogelijk kunnen verzachten, onder meer dankzij hun antioxiderende eigenschappen. In hun meta-analyse in Nutrients maken de Italiaanse onderzoekers de balans op van gerandomiseerde gecontroleerde studies die diverse supplementen met een placebo vergeleken bij patiënten die behandeld werden voor borstkanker (1). Op basis van een literatuuronderzoek identificeerden ze 45 relevante publicaties, waarvan sommige inderdaad positieve effecten suggereren.
Dat geldt met name voor omega-3-vetzuren. In een studie met 38 patiënten die een behandeling met aromataseremmers kregen, werd dagelijkse inname van 4 gram omega-3 in verband gebracht met een verminderd botverlies, een bekende bijwerking van deze kankertherapieën (2). Andere onderzoeken wezen op een verlaagd risico op droge mond. Volgens een andere gecontroleerde studie zou inname van deze vetzuren ook gepaard gaan met een daling van het VEGF-gehalte (Vascular Endothelial Growth Factor) en van Ki-67, een merker voor tumorproliferatie.
De resultaten voor vitamine D zijn minder overtuigend. Hoewel sommige studies anti-inflammatoire effecten aantoonden, vertaalden die zich niet in een daling van angiogenese-merkers. Ook werden er geen significante voordelen vastgesteld voor gewrichtspijn door aromataseremmers, noch voor het behoud van de eierstokreserve, die onder druk staat door chemotherapie.
Onder de andere onderzochte supplementen waren er weinig met een significante meerwaarde, met uitzondering van bètaglucaan, een polysaccharide uit de celwand van gisten en paddenstoelen, dat geassocieerd werd met gunstige effecten op het immuunsysteem (3). Supplementen op basis van melatonine hadden daarentegen geen significant effect op vermoeidheid, en creatine verbeterde de spierkracht niet. Kruidenpreparaten leverden over het algemeen negatieve resultaten op, behalve silymarine, een extract van mariadistel, dat een leverbeschermend effect leek te hebben (4).
Volgens de onderzoekers blijft dit onderzoeksveld voorlopig onderbelicht met weinig langetermijnstudies, die nochtans nodig zijn om te bepalen of bepaalde producten de prognose van de patiënt kunnen verbeteren. Ze onderstrepen het belang van een gezond en evenwichtig voedingspatroon en waarschuwen: "sommige producten kunnen de werking van chemotherapie verstoren en de kans op nevenwerkingen verhogen. Ook kunnen ze een wisselwerking hebben met hormonale therapieën zoals tamoxifen. Zorgverleners moeten daarom uiterst waakzaam zijn voor mogelijke interacties alvorens supplementen aan te bevelen bij patiënten met borstkanker."
Bronnen:
- Impact of dietary supplements on clinical outcomes and quality of life in patients with breast cancer : a systematic review, Scafuri et al., Nutrients. 2025 Mar 11;17(6):981. doi: 10.3390/nu17060981
- High-dose eicosapentaenoic acid and docosahexaenoic acid supplementation reduces bone resorption in postmenopausal breast cancer survivors on aromatase inhibitors: a pilot study, Hutchins-Wiese et al., Nutr Cancer. 2014;66(1):68-76. doi: 10.1080/01635581.2014.847964
- Effect of beta glucan on white blood cell counts and serum levels of IL-4 and IL-12 in women with breast cancer undergoing chemotherapy: a randomized double-blind placebo-controlled clinical trial, Ostradrahimi et al., Asian Pac J Cancer Prev. 2014;15(14):5733-9. doi: 10.7314/apjcp.2014.15.14.5733
- The hepatorenal protective effects of silymarin in cancer patients receiving chemotherapy: a randomized, placebo-controlled trial, Erfanian et al., BMC Complement Med Ther. 2024 Sep 4;24(1):329. doi: 10.1186/s12906-024-04627-7
High-dose eicosapentaenoic acid and docosahexaenoic acid supplementation reduces bone resorption in postmenopausal breast cancer survivors on aromatase inhibitors: a pilot study
Effect of beta glucan on white blood cell counts and serum levels of IL-4 and IL-12 in women with breast cancer undergoing chemotherapy: a randomized double-blind placebo-controlled clinical trial
The hepatorenal protective effects of silymarin in cancer patients receiving chemotherapy: a randomized, placebo-controlled trial
