Bevestiging van een hoger risico op dementie bij type 1-diabetes
Dankzij de therapeutische aanwinsten van de laatste jaren leven type 1-diabetespatiënten langer en lopen ze dan ook een hoger risico op diabetische complicaties en complicaties als gevolg van het verouderen. In eerdere studies is een hoger risico op dementie vastgesteld bij patiënten met diabetes. Is dat ook zo bij type 1-diabetespatiënten? Een literatuuroverzicht met meta-analyse ad hoc.(1)
Een Australische groep heeft de literatuur doorgenomen en een meta-analyse uitgevoerd van de relevante gegevens over de correlatie tussen type 1-diabetes en het risico op dementie. De studie is in april 2025 gepubliceerd in Diabetes Research and Clinical Practice.1
De auteurs herinneren eerst aan een aantal basisprincipes over type 1-diabetes (auto-immuunziekte, vernietiging van de insulineproducerende cellen van de pancreas …) en stellen dat de levensverwachting van type 1-diabetespatiënten duidelijk verbeterd is dankzij de therapeutische aanwinsten en een geringere sterfte aan type 1-diabetes.2
Eerdere studies hadden al een correlatie vastgesteld tussen het risico op dementie en diabetes. In verschillende studies is een correlatie vastgesteld tussen type 1-diabetes en een snellere cognitieve aftakeling bij het verouderen. Volgens een systematisch literatuuroverzicht van Spaanse vorsers bestaat er een correlatie tussen de frequentie van hypoglykemie en een hoger risico op dementie bij patiënten met type 2-diabetes.3 Geldt dat ook voor type 1-diabetes ? Die vraag is erg belangrijk, als je weet dat de frequentie van hypoglykemie veel hoger is bij patiënten met type 1-diabetes dan bij patiënten met type 2-diabetes (bijvoorbeeld driemaal hoger dan bij type 2-diabetespatiënten die insuline krijgen). De auteurs van dit interessante literatuuroverzicht en de meta-analyse hebben dat verder uitgepluisd.
In de gebruikelijke gegevensbanken (CINAHL, EMBASE, MEDLINE, PSYCINFO en Web of Science) hebben de vorsers meer dan 200 studies gepubliceerd voor 17 augustus 2023 teruggevonden. Na toepassing van uitsluitingscriteria (studies die geen onderscheid hebben gemaakt naargelang van het type diabetes, die geen gegevens over dementie hebben gespecificeerd, die niet in het Engels zijn gepubliceerd …) hebben de auteurs 19 studies uitgevoerd in 10 verschillende cohortes (Denemarken, Finland, Zweden, Taiwan, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten) gehandhaafd voor hun literatuuroverzicht. Die studies zijn uitgevoerd bij 18 (Zweden) tot 343 062 patiënten (Verenigd Koninkrijk). De gemiddelde leeftijd van de patiënten bij inclusie in de studie was 37-81 jaar en de gemiddelde follow-up 3 tot 46 jaar. 6 van die studies werden gehandhaafd voor de meta-analyse (studies met vermelding van de HR van dementie bij patiënten met type 1-diabetes in vergelijking met controlepersonen zonder diabetes).
Een 50% hoger risico op dementie
Bij analyse van de samengevoegde gegevens bedroeg de HR van dementie ongeacht het type 1,50 (95% BI: 1,25-1,80, p < 0,001) bij type 1-diabetespatiënten in vergelijking met de controlegroep zonder diabetes.
Figuur uit de studie. (1) Risico op dementie ongeacht het type bij patiënten met type 1-diabetes in vergelijking met controlepersonen zonder diabetes.
De auteurs geven aan dat de geanalyseerde studies vrij heterogeen waren qua studieopzet, onderzochte populatie en wijze van evaluatie van dementie, maar onderstrepen toch de convergentie en de stevigheid van de gegevens.
Gezien het hogere risico op dementie bij type 1-diabetespatiënten zijn de auteurs de mening toegedaan dat gezondheidswerkers systematischer zouden moeten overwegen de cognitieve functies van patiënten met type 1-diabetes te evalueren.
Ze pleiten ook voor verder onderzoek naar de mechanismen die ten grondslag liggen aan de correlatie tussen type 1-diabetes en het risico op dementie.
Bronnen:
- Lily Li, Dana Wong, Caroline A. Fisher, et coll. Increased risk of dementia in Type 1 diabetes: A systematic review with meta-analysis, Diabetes Research and Clinical Practice, Volume 222, 2025. https://doi.org/10.1016/j.diabres.2025.112043
- Yang K, Yang X, Jin C, et coll. Global burden of type 1 diabetes in adults aged 65 years and older, 1990-2019: population based study. BMJ. 2024 Jun. https://www.bmj.com/content/385/bmj-2023-078432
- Gómez-Guijarro MD, Álvarez-Bueno C, Saz-Lara A, et coll. Association between severe hypoglycaemia and risk of dementia in patients with type 2 diabetes mellitus: A systematic review and meta-analysis. Diabetes Metab Res Rev. 2023 Mar https://doi.org/10.1002/dmrr.3610
Global burden of type 1 diabetes in adults aged 65 years and older, 1990-2019: population based study
Association between severe hypoglycaemia and risk of dementia in patients with type 2 diabetes mellitus: A systematic review and meta-analysis
