Nicotinamide kan nieuwe huidkankers voorkomen

In 2015 toonden de resultaten van een gerandomiseerde, gecontroleerde studie, ONTRAC genaamd, de voordelen aan van nicotinamide – een derivaat van vitamine B3 dat als voedingssupplement wordt verkocht –voor de preventie van huidkanker bij personen die eerder al huidkanker hadden gehad (1). Dit heeft ertoe geleid dat vele dermatologen dit middel, in de vorm van een voedingssupplement, voorschrijven aan patiënten met een voorgeschiedenis van huidkanker.

De ONTRANS-studie, gepubliceerd in 2023, kon daarentegen geen preventief effect aantonen bij patiënten na transplantatie van een solide orgaan; een populatie met een hoog risico op huidkanker (2). Deze trial kampte echter met inclusieproblemen, met waarschijnlijk ontoereikende aantallen (158 deelnemers tegenover 386 in ONTRAC), waardoor de statistische kracht beperkt was.

Om meer duidelijkheid te krijgen, analyseerden Kimberly Breglio, dermatologe aan het Durham VA Medical Center (Durham, North Carolina), en collega's de Amerikaanse databank van de Veterans Health Administration (VHA), met daarin meer dan 33.800 personen die minstens één keer huidkanker hadden doorgemaakt (3). Van hen werden 12.287 personen behandeld met nicotinamide in een dosis van 500 mg tweemaal per dag, gedurende minstens 30 dagen.

De resultaten van deze observationele studie – dus niet gerandomiseerd en gecontroleerd zoals ONTRAC en ONTRANS – tonen een vermindering met 14% van het risico op een nieuwe huidkanker bij patiënten die nicotinamide kregen, vergeleken met niet-behandelden. Deze daling liep zelfs op tot 22% voor cutane plaveiselcelcarcinomen, maar leek op het eerste gezicht afwezig voor basaalcelcarcinomen.

Deze cijfers betroffen echter alle patiënten samen, ongeacht het aantal eerder gediagnosticeerde huidkankers. Uit een verdere analyse blijkt dat het preventieve effect groter is bij patiënten die vroeger starten, al na de eerste kanker. In dat geval was het risico op het ontwikkelen van een nieuwe kanker met ongeveer 50% verlaagd, zowel voor cutaan plaveiselcelcarcinoom als voor basaalcelcarcinoom en voor huidkanker in het algemeen.

Hetzelfde gold voor personen die na transplantatie van een solide orgaan een huidkanker hadden doorgemaakt. Hoewel de resultaten niet significant waren wanneer alle patiënten samen werden geanalyseerd (Hazard Ratio 1,02; 95%-BI 0,84-1,25), werden ze dat wel bij getransplanteerden die met nicotinamide werden behandeld nadat ze slechts één of twee huidkankers hadden gehad, met een daling van 53% van het risico op een volgend geval.

"In deze retrospectieve cohortstudie was het gebruik van nicotinamide geassocieerd met een lager risico op huidkanker bij personen die er al een hadden gehad", aldus de onderzoekers. "Dat preventieve effect was uitgesprokener wanneer de behandeling werd gestart na de eerste kanker, maar nam nadien geleidelijk af. De voordelen waren het grootst voor cutane plaveiselcelcarcinomen, maar werden ook gezien bij basaalcelcarcinomen wanneer nicotinamide werd ingezet na een eerste of tweede kanker."

In een redactioneel commentaar stelt Sarah Arron, dermatologe bij de Palo Alto Foundation Medical Group (Californië), dat "we nicotinamide routinematig zouden moeten aanbevelen voor secundaire preventie bij patiënten die huidkanker hebben gehad, en dat een vroegere start doeltreffender zal zijn" (4). "We weten vandaag echter niet of suppletie te verkiezen is boven vitamine B3 uit de voeding, die onder meer voorkomt in gevogelte, rundvlees, vis, peulvruchten en gedroogd fruit," voegt ze eraan toe.

Bronnen:

1. A phase 3 randomized trial of nicotinamide for skin-cancer chemoprevention, Chen et al., N Engl J Med. 2015 Oct 22;373(17):1618-26. doi: 10.1056/NEJMoa1506197
2. Nicotinamide for skin-cancer chemoprevention in transplant recipients, Allen et al., N Engl J Med. 2023 Mar 2;388(9):804-812. doi: 10.1056/NEJMoa2203086
3. Nicotinamide for skin cancer chemoprevention, Breglio et al., JAMA Dermatol. 2025 Sep 17:e253238. doi: 10.1001/jamadermatol.2025.3238
4. Nicotinamide for skin cancer chemoprevention, Arron et al., JAMA Dermatol. 2025 Sep 17. doi: 10.1001/jamadermatol.2025.3237