Intermitterend vasten versus hypocalorisch dieet: een goede vermagering met beide
Intermitterend vasten blijft een controversieel onderwerp. Sommigen zijn erg sceptisch, maar het is vaak ook een wat overschat modeverschijnsel. Vandaar het belang van nieuwe, goed gestructureerde studies die overtuigende gegevens aanreiken, zoals een gerandomiseerde, gecontroleerde studie die het effect van type 4/3 intermitterend vasten op het gewicht heeft geëvalueerd.(1)
Een groep Amerikaanse vorsers heeft een gerandomiseerde, gecontroleerde studie uitgevoerd om de effecten van type 4/3 intermitterend vasten (3 dagen intermitterend vasten, 4 dagen "normale" voeding zonder restrictie) op het gewicht te vergelijken met die van een "klassiek" hypocalorisch dieet (7 dagen op de 7). De studie is in mei 2025 gepubliceerd in Annals of Internal Medicine en was al sinds maart 2025 online te lezen.(1)
Voor alle duidelijkheid, er bestaan verschillende vormen van intermitterend vasten: 4/3 zoals in deze studie (3 dagen intermitterend vasten en 4 dagen zonder beperking) of 5/2 (2 dagen intermitterend vasten en 5 dagen zonder beperking), dus op alternerende dagen van de week, en verschillende uurschema's: 12/12 (12 uur intermitterend vasten en 12 uur zonder beperking) of 16/8 (16 uur intermitterend vasten en 8 uur zonder restrictie).
De Amerikaanse vorsers stellen vast dat weinig studies intermitterend vasten op langere termijn hebben geëvalueerd. Hun studie is volgens hen de eerste die intermitterend vasten heeft vergeleken met een hypocalorisch dieet dat alle dagen werd gevolgd, in het kader van een gestructureerd programma van vermagering en gedragswijziging.
De studie is uitgevoerd bij volwassenen van 18-60 jaar die in het stedelijk gebied van Denver (Colorado, Verenigde Staten) woonden en bij inclusie in de studie een body mass index van 27-46 kg/m² hadden. De proefpersonen werden in twee groepen ingedeeld: intermitterend vasten of hypocalorisch dieet. De proefpersonen van de groep intermitterend vasten verlaagden hun calorie-inname met 80% tijdens 3 niet-consecutieve dagen en aten de andere 4 dagen "normaal", zonder beperking. De proefpersonen van de groep hypocalorisch dieet verlaagden hun calorie-inname met 34% per dag, per week dus eenzelfde caloriebeperking als in de groep intermitterend vasten. Beide groepen volgden een programma dat tot doel had een gedragswijziging te bewerkstelligen: psychologische ondersteuning in groepsverband en adviezen voor matige tot intense lichaamsbeweging (doel: 300 minuten per week). Het primaire eindpunt was de gewichtsevolutie na 12 maanden.
Intermitterend vasten iets beter, en, goed nieuws, beide werken
165 proefpersonen van gemiddeld 42 jaar werden in de studie opgenomen (intermitterend vasten n = 84 en hypocalorisch dieet n = 81). De gemiddelde BMI was 34,1 kg/m² en 73,9% waren vrouwen. 125 proefpersonen hebben de studie van 12 maanden voltooid.
Bij analyse volgens het principe van intentie tot behandelen was het gewicht na 12 maanden meer gedaald met intermitterend vasten dan met een hypocalorisch dieet (gemiddeld verschil: 2,89 kg, 95% BI: 0,14-5,65 kg, p = 0,040). Het goede nieuws is evenwel dat de volwassenen met overgewicht of obesitas in beide groepen vermagerd zijn.
Experts hebben in een ander medium commentaar gegeven bij de resultaten van die studie.(2) Ze merken op dat er wel degelijk een verschil in calorierestrictie was tussen de twee groepen. Inherent aan intermitterend vasten met dus helemaal niet eten op bepaalde dagen, wordt dat expliciet en duidelijk gedefinieerd in de interventie. Het zou kunnen dat de calorierestrictie bij intermitterend vasten door de patiënten "beter wordt aanvaard" en gemakkelijker vol te houden is. Een ander fenomeen, dat zou kunnen meespelen, is de tendens van mensen die aan intermitterend vasten doen, automatisch (bewust of als reflex) minder te eten op de dagen zonder caloriebeperking.
Bronnen:
- Catenacci VA, Ostendorf DM, Pan Z, et coll. The Effect of 4:3 Intermittent Fasting on Weight Loss at 12 Months : A Randomized Clinical Trial. Ann Intern Med. 2025 May. Online on 31 March 2025. https://doi.org/10.7326/annals-24-01631
- Science Media Centre, Expert reaction to study looking at the effect of 4:3 intermittent fasting versus calorie restriction on weight loss, 31 March 2025. https://www.sciencemediacentre.org/expert-reaction-to-study-looking-at-the-effect-of-43-intermittent-fasting-versus-calorie-restriction-on-weight-loss/
expert reaction to study looking at the effect of 4:3 intermittent fasting versus calorie restriction on weight loss
