Hiv en kankerrisico: het belang van screening bij mannen en vrouwen
De 20e European AIDS Conference (EACS 2025) is een tweejaarlijks congres, dat dit jaar in Parijs heeft plaatsgevonden van 15 tot 18 oktober. Meerdere presentaties van vorsers uit verschillende landen (Nederland, Italië, Duitsland, Frankrijk) hebben de link tussen hiv en verschillende kankers (baarmoederhals-, aars-, prostaatkanker …) onderzocht. Ze eindigen alle met dezelfde boodschap: systematisch en regelmatig screenen in een zeer vroeg stadium, zodra de eerste tekenen verschijnen.(1) (2) (3) (4)
Vorsers uit Amsterdam, Groningen en Rotterdam (Nederland) hebben de prevalentie van baarmoederhalskanker bij vrouwen met hiv in Nederland onderzocht.1 Ze hebben die studie uitgevoerd aangezien vrouwen met hiv een hoger risico op gevorderde cervicale intra-epitheliale neoplasie en invasieve baarmoederhalskanker lopen.
Hoge prevalentie van baarmoederhalskanker
De studie is uitgevoerd bij 2764 vrouwen met hiv: mediane follow-up 6,8 jaar, mediaan laagste aantal CD4-cellen: 243/mm³, mediaan aantal CD4-cellen bij de eerste baarmoederhalsscreening 470/mm3.
Tijdens de follow-up: 419 gevallen van graad 2 CIN (incidentieverhouding (IR) = 23,6/1000 persoonjaren, 95% BI: 21,4-25,9), 218 gevallen van graad 3 CIN (IR = 11,3/1000 persoonjaren, 95% BI: 9,9-12,9), en 12 gevallen van baarmoederhalscarcinoom (IR = 57,3/100 000 persoonjaren, 95% BI: 32,4-100,9). Factoren die correleerden met die hoge prevalentie bij vrouwen met hiv: jongere leeftijd, recentere diagnose van hiv-infectie, recentere onderdrukking van het virus, het laagste aantal CD4-cellen en een lager aantal CD4-cellen bij de eerste baarmoederscreening.
Figuur uit de presentatie. (1) CIN graad 2 en graad 3
Een Italiaanse groep (met ook een onderzoekster van het St.-Pietersziekenhuis in Brussel, België) heeft onderzoek verricht over opsporing van anale intra-epitheliale neoplasie (AIN) bij vrouwen met hiv en met name de mate van aanvaarding van die screening. (2)
Weigering van anuscopie
De studie leert dat bij vrouwen met hiv inderdaad vaker een diagnose van aarskanker in een vroeg stadium wordt gesteld, maar ook dat die vrouwen de screeningonderzoeken soms weigeren. De screening begint met een bloedonderzoek (op het humane papillomavirus, HPV), gevolgd door een hogeresolutieanuscopie als de test positief is. Bijna de helft van de vrouwen met hiv weigert een anuscopie. De onderstaande figuur beschrijft in detail de redenen die daarvoor worden aangehaald (B). Uit figuur C blijkt dat vrouwen met hiv meer informatie moeten krijgen over het feit dat ze een hoger risico op aarskanker lopen.
Figuur uit de presentatie. (2)
De 3e presentatie van een Duitse groep ging over prostaatkanker bij mannen met hiv, (3) een van de frequentste kankers bij mannen (met of zonder hiv). De studie betrof 161 mannen met hiv en een plaatselijke prostaatkanker (gemiddelde leeftijd bij het vaststellen van de prostaatkanker: 61 jaar). Follow-up 5 jaar.
Prostaatkanker 10 jaar vroeger
Figuur uit de presentatie.(3)
Figuur uit de presentatie.(3)
Bij vergelijking met de gegevens van het Duitse kankerregister hebben de vorsers vastgesteld dat prostaatkanker circa 10 jaar eerder is gediagnosticeerd bij mannen met hiv dan in de algemene populatie (mediane leeftijd: 61 vs. 71 jaar).
Een groep uit Frankrijk (Parijs, Montpellier, Clermont-Ferrand, Marseille) heeft de correlatie tussen hiv en verschillende kankers onderzocht tijdens de periode 2014-2023. (4)
Ze hebben de volgende kankers tegen het licht gehouden: non-hodgkinlymfoom, kaposisarcoom, baarmoederhalskanker, hodgkinlymfoom, lever-, aars-, long-, borst-, prostaat- en colorectale kanker.
De analyse betrof 189 799 volwassenen met hiv en een follow-up van meer dan 1 490 000 personen.
Aarskanker, prostaatkanker
Bij mannen is de incidentie van kanker tijdens die periode goed gedaald, vooral de incidentie van kanker in samenhang met aids of direct aan het hiv gerelateerde kankers. De enige twee uitzonderingen: aarskanker en prostaatkanker.
Figuur uit de presentatie.(4) Bruto gegevens en gegevens gecorrigeerd voor de leeftijd. Mannen met hiv
Bij de vrouwen is de incidentie van kanker minder sterk gedaald behalve de incidentie van non-hodgkinlymfoom en baarmoederhalskanker.
Figuur uit de presentatie.(4) Bruto gegevens en gegevens gecorrigeerd voor de leeftijd. Vrouwen met hiv
Dat is volgens de auteurs toe te schrijven aan een verbetering van de immuniteit dankzij de behandeling en aanpak van de wijzigbare risicofactoren.
Bronnen:
- V. Jongen et coll. Outcomes of cervical cancer screening among women with HIV in the Netherlands, 20th European AIDS Conference (EACS 2025), abstract PS06.1, Paris, octobre 2025.
- M. Mazzitelli et coll. Anal cancer screening in a cohort of women with HIV: uptake and outcome from a prospective study, 20th European AIDS Conference (EACS 2025), abstract PS06.2, Paris, octobre 2025.
- M.B. Monin et coll. Prostate cancer in people living with HIV (PLWH): results from a large retrospective multicentre analysis in Germany, 20th European AIDS Conference (EACS 2025), abstract PS06.3, Paris, octobre 2025.
- E. Leye et coll. Evolving cancer incidence in persons with HIV in France between 2014-2023: a nationwide study using the French National Health Data System, 20th European AIDS Conference (EACS 2025), abstract PS06.4, Paris, octobre 2025.
PS06.1 Outcomes of cervical cancer screening among women with HIV in the Netherlands
PS06.2 Anal cancer screening in a cohort of women with HIV: uptake and outcome from a prospective study
PS06.3 Prostate Cancer in People Living with HIV (PLWH): Results from a Large Retrospective Multicentre Analysis in Germany
PS06.4 Evolving cancer incidence in persons with HIV in France between 2014-2023: A nationwide study using the French National Health Data System
