Hiv-epidemiologie in België: aantal diagnosen bij Belgische mannen gestegen met 33%

In 2024 zijn 662 nieuwe gevallen van hiv-infectie gediagnosticeerd in België (41% Belgen), dus gemiddeld 1,8 nieuwe gevallen per dag, vergelijkbaar met het gemiddelde voor 2023. Driekwart van de gevallen is gediagnosticeerd in de leeftijdsgroep van 20-49 jaar en 22% bij 50-plussers. 41% is gediagnosticeerd in Vlaanderen, 30% in Brussel en 27% in Wallonië. Het hoogste aantal gevallen is gediagnosticeerd in Brussel (16/100 000). Het aantal nieuwe gevallen is stabiel gebleven bij Belgische vrouwen, maar stijgt bij Belgische mannen (+ 33%).

Late diagnose in een derde van de gevallen

In 2024 is 33% van de nieuwe gevallen laat gediagnosticeerd. Dat cijfer is sinds 2015 niet veranderd. Bij multivariate analyse van de periode 2019-2024 correleerde een late diagnose met het mannelijke geslacht (OR = 1,27, p = 0,047), een hogere leeftijd (OR = 1,38 in de leeftijdsgroep van 30-39 jaar, OR = 2,11 in de leeftijdsgroep van 50-59 jaar en OR = 2,59 bij 60-plussers), een infectie via heteroseksuele weg versus MSM (OR = 2,74), infectie door drugs spuiten vs. MSM (OR = 2,33) en een andere nationaliteit dan de Belgische (OR = 2,03 voor mensen uit Sub-Saharaans Afrika).

Vijf jaar voor op het UNAIDS-plan

De 95-95-95-doelstellingen van UNAIDS tegen 2030 zijn: bij 95% van de hiv-dragers is de diagnose gesteld; 95% van die mensen wordt behandeld, en 95% van de patiënten die worden behandeld, heeft een onmeetbaar lage viruslast. Zodra die doelstellingen zijn bereikt, zal de uiteindelijke doelstelling, zijnde een onmeetbaar lage viruslast bij minstens 86% van de mensen met hiv, zijn bereikt. De huidige cijfers voor België zijn 94-95-98, m.a.w. 88% van de mensen met hiv heeft een onmeetbaar lage viruslast. Daarmee lopen we dus 5 jaar voor op schema. Het geraamde aantal mensen waarbij de diagnose in 2024 niet is gesteld, is evenwel hoger dan het streefcijfer van 5%.

Pre- en post-expositieprofylaxe

In 2024 hebben 10 100 mensen pre-expositieprofylaxe (PREP) gebruikt, dus 16% meer dan in 2023. Nagenoeg alle gebruikers waren mannen; 36% was 30-39 jaar en 26% 40-49 jaar. Een derde gebruikte af en toe PREP, 42% gebruikte vaak PREP en 25% dagelijks (≥ 300 tabletten per jaar). 2454 mensen hebben post-expositieprofylaxe (PEP) toegepast, dus 9% meer dan in 2023, van wie 60% mannen. 38% was 20-29 jaar en 29% 30-39 jaar. De belangrijkste redenen voor PEP waren niet-betaalde seksuele contacten met wederzijdse toestemming (48%) en verkrachting (34%). 78% van de vrouwen met een riskant seksueel gedrag heeft PEP gebruikt wegens een verkrachting. PEP werd ook toegepast na beroepsmatige blootstelling (2%).

De boodschappen van 2024

• Het aantal nieuwe gevallen was vergelijkbaar met dat in 2023 en is de laatste 4 jaar niet gedaald.
• Het aantal nieuwe gevallen is gestegen bij Belgische MSM en heteroseksuelen.
• Het aantal nieuwe gevallen per inwoner was bijna 3 keer hoger in Brussel dan het nationale gemiddelde.
• Meer dan de helft van de mensen met hiv die door een arts worden gevolgd, is ≥ 50 jaar.
• De sterfte bij mensen met hiv in 2022 was gelijk aan die in de algemene bevolking.
• Er wordt minder vaak een condoom gebruikt, maar het gebruik van PrEP stijgt bij Belgische mannen die seks hebben met mannen.

Het nationale hiv-plan, dat is opgesteld door mensen met hiv, de organisaties op het terrein, artsen, biologen enz. vormt een geschikt politiek kader voor een goede samenwerking tussen de gezondheidsautoriteiten en de spelers in de sector. Recentelijk zijn nieuwe prioriteiten vastgelegd gezien de recente epidemiologische tendensen.

Bron:

1. Deblonde J, et al. Sciensano.DOI : https://doi.org/10.25608/jts6-sh90